Gia đình ông Tâm nằm trên đồi Ba Vì. Trong điều kiện địa hình đồi núi, ông đã thay tìm mô hình phù hợp với điều kiện thiên nhiên ở đây. Nghĩ mãi, chung cục, ông cũng tìm ra hướng đi. Đó là mô hình nuôi Trùn Quế kết hợp với chăn nuôi gà thả vườn (GTV) và Trồng Gừng trong bao”. Điều kiện trước hết để ông Tâm quyết định nuôi Trùn Quế là gia đình đang nuôi một đàn dê. Từ nguồn phân dê, ông Tâm dùng để nuôi trùn. Chính thành thử, ông không phải mất tiền mua thêm phân nuôi trùn. Đàn gà của ông Tâm có khoảng 100 con, toàn là giống gà ta, được nuôi xoay vòng liên tục. Gà đẻ trứng, cho ấp nở, rồi bổ sung vào tổng đàn khi gà thịt đã bán đi. Do đó, đàn gà của ông luôn được duy trì. Ông Tâm có 10 ô nuôi trùn, mỗi ô 1m2. Sau 60 ngày nuôi, trùn giống bắt đầu sản xuất và cho 3 – 4kg trùn sinh khối. Sau khi lượng trùn phát triển ổn định, ông tiến hành nuôi gà con và khai triển các công đoạn nuôi trùn, vỗ béo gà theo chỉ dẫn. Trùn phát triển tạo sinh khối và cho ra một lượng phân ổn định, ông bắt đầu trộn phân trùn với đất cát theo tỷ lệ: 70% đất cát, 20% phân rác hữu cơ và 10% phân Trùn Quế để làm đất Trồng Gừng. Theo ông Tâm, mô hình nuôi Trùn quế, phối hợp nuôi gà ta và Trồng Gừng lâu nay vẫn được dân cày vận dụng nhưng thường chỉ tiến hành riêng lẻ, do đó chưa phát huy hiệu quả tối đa. Nếu nuôi gà thường nhật theo truyền thống thì thời kì từ thả nuôi cho đến xuất bán mất ít ra 5 tháng; thế nhưng nuôi với thức ăn là Trùn quế, gà lớn nhanh (do lượng đạm dồi dào), giảm nguy cơ mắc bệnh, song song rút ngắn thời kì nuôi chỉ còn 4 tháng. Bên cạnh đó, nguồn phân trùn thải ra là loại phân bón rất tốt, dễ tiêu, làm tăng năng suất, sản lượng cho các loại cây trồng. thông thường, năng suất gừng trồng trong bao xi măng đạt 1 – 1,5 kg/bao nhưng có bổ sung phân Trùn quế, năng suất có thể lên tới 2 – 2,5 kg/bao (sau 7 tháng). Ông tính hạnh toán: Mô hình kết hợp nuôi Trùn quế, trứng gà ta và Trồng Gừng trong bao đơn giản, dễ thực hiện, lại đem lại hiệu quả kinh tế khá. Mỗi lao động có thể nuôi 20 ô trùn (ô 1m2), sau 4 tháng thu mỗi ô 3kg (giá 100.000 đồng/kg trùn), tổng cộng có 60kg, tương đương 6 triệu đồng. Một con gà dùng phân trùn bổ sung đạm (2 tháng) cần 85g/con. Một cần lao nuôi được 500 con gà, tức là sử dụng 42,5kg/2 tháng. Như vậy, sau khi cung cấp đủ thức ăn cho gà, người lao động còn có thu nhập thêm 17,5kg phân trùn trong 4 tháng, giá trị này tính ra gần 500.000 đồng/tháng. Khi bổ sung đạm bằng sinh khối Trùn quế, uổng bình quân 500 đồng/ngày/con, tương đương 15.000 đồng/tháng/con. Một cần lao nuôi 500 con gà, tùng tiệm được gần 2 triệu đồng/tháng. ngoại giả, bón phân trùn cho gừng có thể tăng năng suất 1kg/bao. Một cần lao trồng 500 bao gừng/7 tháng, tính ra thu nhập một tháng ngót nghét 2 triệu đồng (giá gừng 25.000 đồng/kg). Như vậy, phối hợp cả 3 đối tượng theo cách này, mỗi cần lao có thu nhập ít ra 4 triệu đồng/tháng. Không chỉ mang lại lợi. về kinh tế, mô hình này còn mang lại ích về môi trường. Hàng ngày, lượng phân thải ra từ chăn nuôi phối hợp rác thải sinh hoạt rất lớn. Nếu vận dụng rộng rãi mô hình này tại các địa phương, nhất là các vùng nông thôn thì dân cày có cơ hội giải quyết việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo; đồng thời còn tạo ra nguồn thực phẩm sạch, an toàn. Mặt khác, tận dụng nguồn phân, rác thải trong chăn nuôi, sinh hoạt sẽ giúp giảm thiểu tác hại cho môi trường. hiện giờ, mô hình của ông Tâm đã được áp dụng tại nhiều địa phương trong tỉnh. Với hiệu quả kinh tế và môi trường, đề tài của ông Tâm đã được Hội đồng Giám khảo Hội thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật Khánh Hòa lần thứ IV (2010 – 2011) trao giải khuyến khích. Đây là khích lệ lớn để dân cày tìm tòi, sáng tạo thêm nhiều mô hình hiệu quả hơn.
